DoctorForAll.gr
Υπο την αιγίδα του Επίκουρου Καθ. Παθολογίας Παν. Αθηνών Dr. Νικολάου Καλλιακμάνη
ΗΛΙΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ Εκτύπωση E-mail
Πέμπτη, 21 Σεπτέμβριος 2017 11:54

ΗΛΙΑΚΗ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ

ΗΛΙΟΘΕΡΑΠΕΙΑ

ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ

Δεν είναι μόνον άμεσα προβλήματα που προκαλούνται από το ηλιακό φώς, ακτινοβολία του ήλιου (ερυθήματα δέρματος – εγκαύματα – ηλίαση – θερμοπληξία) αλλά και τα έμμεσα που προκαλούνται από αυτό όπως δημιουργία νεοπλασιών δέρματος – μεταλλάξεις του DNAτων κυττάρων (κίνδυνος ανάπτυξης νεοπλασίας).


ΗΛΙΑΚΗ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ

Ο ήλιος εκπέμπει : α) 3% υπεριώδη ακτινοβολία (επιβλαβής επίδραση), β) 44% ορατό φώς, γ) Υπέρυρθη ακτινοβολία (ευεργητικά αποτελέσματα).

Παρά την μικρή της ένταση η υπεριώδης ακτινοβολία προκαλεί προβλήματα στον ανθρώπινο οργανισμό (φτάνει στην επιφάνεια της Γής σε ποσοστό 3%).

Ο ήλιος ο λαμπρός αυτός ζωοδότης, της Μεσογείου, είναι απαραίτητος για όλο τον πλανήτη μας.

Ο ήλιος αποτελεί μοναδική αναντικατάστατη πηγή ενέργειας για το σύνολο του πλανήτη.

Βρίσκεται παντού με τις φυσικές και χημικές ιδιότητες του, σε όλα τα φαινόμενα της φύσης (μπλέ χρώμα του ουρανού, διάχυτο φώς, ουράνιο τόξο, λυκαυγές).

Το ηλιακό φάσμα (ακτινοβολία ήλιου) αποτελείται από 3 ζώνες :

  • ΥΠΕΡΙΩΔΗ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ
  • ΟΡΑΤΗ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ
  • ΥΠΕΡΥΘΡΗ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ
  • UV-C (μικρού κύματος : 0,10 – 0,29nm)
  • UV-B(μεσαίου μήκους κύματος : 0,28 – 0,35nm)
  • UV-A (μεγάλου μήκους κύματος : 0,35 – 0,37nm).
  • Χρώμα επιδερμίδας (ανοιχτόχρωμη, σκούρα)
  • Χρώμα μαλλιών
  • Παρουσία εφηλίδων (φακίδες)
  • Φωτοευαισθησία
  • Λήψη φαρμάκων
  • ΚΑΚΟΗΘΕΣ ΜΕΛΑΝΩΜΑ ΔΕΡΜΑΤΟΣ
  • ΑΚΑΝΘΟΚΥΤΤΑΡΙΚΟ ΚΑΡΚΙΝΩΜΑ
  • ΒΑΣΙΚΟΚΥΤΤΑΡΙΚΟ ΚΑΡΚΙΝΩΜΑ
  • Παχύσαρκοι
  • Άτομα με μεταβολικά νοσήματα – ΣΔ (Σακχαρώδης Διαβήτης) – παθήσεις θυρεοειδή αδένα
  • Καρδιοαναπνευστικά προβλήματα
  • Ασθένειες δέρματος
  • Άτομα που λαμβάνουν φάρμακα τα οποία προκαλούν φωτοευαισθησία όπως – Zyloric– τετρακυκλίνη – Angoron– ανθελονοσιακά φάρμακα
  • Νοσήματα όπως ΣΕΛ (Συστηματικός Ερυθηματώδης Λύκος) – ΠΟΡΦΥΡΑ - ΛΕΥΚΗ

Η Υπεριώδης ακτινοβολία (UV) αποτελεί τμήμα του φάσματος στην συνολικής ηλιακής ακτινολοβολίας που φτάνει στην επιφάνεια της Γης.

Διαιρείται :

HUV-Cαποτελεί την πλέον επικίνδυνη ακτινοβολία για τον ανθρώπινο οργανισμό. Αυτή η ακτινολοβολία εισέρχεται στα βαθύτερα στρώματα του δέρματος προκαλώντας αλλαγή του DNAκαι μεταλλάξεις των κυττάρων.

UV-B : Προκαλεί ερεθισμούς του δέρματος (ερυθήματα). Μετά από παρατεταμένη έκθεση του σώματος γίνεται επικίνδυνος.

UVA : Ηπιότερη μορφή ακτινοβολίας («μαλακή» ακτινοβολία)

Είναι το πλέον ακίνδυνο είδος υπεριώδους ακτινοβολίας.

Έτσι αν έχομε μία τομή του δέρματος :

Η UVBδιέρχεται επιδερμικά

Η UVAδιέρχεται επιδερμικά φτάνει μέχρι χόριο

Η UVCδιέρχεται όλα τα στρώματα του δέρματος (επιδερμίδα – χόριο – συνδετικό ιστό).

Στην δράση της υπεριώδους ακτινοβολίας που φτάνει στη Γη παίζει ρόλο και το «στρώμα του όζοντος»

Με την «τρύπα όζοντος» που έχει εμφανιστεί τα τελευταία χρόνια να αποτελεί σοβαρό οικολογικό πρόβλημα

Γενικά η ακτινοβολία του ήλιου εμφανίζει την μέγιστη έκταση κατά την διάρκεια του μεσημεριού (μέγιστο ηλιακό ύψος) τόσο στην θερινή όσο και στην χειμερινή περίοδο).

Η ηλιακή ενέργεια είναι μεγαλύτερη κατά την περίοδο του θέρους (υψηλή θέση ήλιου – αύξηση των ωρών ηλιοφάνειας (μειωμένες νεφώσεις). Πρακτικά όσο πιο ψηλά βρίσκεται ο ήλιος από τον ορίζοντα τόσο πιο έντονη ακτινοβολία έχομε).

Ο άνθρωπος αντιλαμβάνεται γενικά μία μικρή περιοχή του φάσματος των ακτινοβολιών και αυτές που αντιλαμβάνονται είναι ορατό φως μέσω της όρασης – τις υπέρυθρες ακτινοβολίες μέσω της θερμότητας.

Ποσοστό 95% της υπεριώδους ακτινοβολίας διαπερνά το νερό (θάλασσα) και ποσοστό 50% διεισδύει σε βάθος ≈ 3 μέτρων. Όταν λοιπόν κολυμπάμε το σώμα μας που βρίσκεται μόλις λίγα εκατοστά κάτω από την επιφάνεια του νερού της θάλασσας και ΔΗΛΑΔΗ ΔΕΝ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΗΝ ΥΠΕΡΙΩΔΗ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ ΤΟ ΣΩΜΑ ΜΑΣ ΟΤΑΝ ΚΑΝΟΥΜΕ ΜΠΑΝΙΟ.

ΗΛΙΟΣ ΚΑΙ ΕΠΙΔΕΡΜΙΔΑ

Όλοι οι άνθρωποι δεν συμπεριφέρονται στον ήλιο με τον ίδιο τρόπο ή ο ήλιος καλύτερα δεν συμπεριφέρεται με τον ίδιο τρόπο σε όλους τους ανθρώπους.

Υπάρχουν ορισμένα χαρακτηριστικά σε κάθε άτομο τα οποία προσδιορίζουν «τον φωτότυπο» του κάθε ατόμου και εκφράζουν την ικανότητα μαυρίσματος (αντίδρασης προς το ηλιακό φώς)

Οι ακτίνες του ήλιου διεγείρουν τα μελανοκύτταρα του δέρματος προς παραγωγή μελανίνης. Προάγοντας και τον σχημαστιμό «Βιτ. D βιταμίνη του ήλιου».

Ο ΦΩΤΟΤΥΠΟΣ του κάθε ατόμου εξαρτάται από :

Ο ήλιος προκαλεί ξηρότητα δέρματος – γήρανση – εγκαύματα δέρματος (100% αποδίδονται στο UVακτινοβολία)

Η διεθνής οργάνωση υγείας, αναφέρεται στις δυσμενείς επιπτώσεις από UVR (υπεριώδη ακτινοβολία) που είναι :

Για την δημιουργία του 50% - 90% θεωρείται υπεύθυνη η ακτινοβολία

Λιγότερο επιθετικό νεόπλασμα εξελίσεται αργά 50% - 70% αποδίδεται στην υπεριώδη ακτινοβολία

Στις μεγάλες ηλικίες – εξέλιξη δερματικής βλάβης με αργούς ρυθμούς 50% - 90% στην υπεριώδη

Επίσης το UVRπροκαλεί ηλιακό έγκαυμα – φλοιώδη καταρράκτη οφθαλμού, στην επανεργοποίηση επιχείλιου έρπητα.

Φαίνεται ότι η υπερβολική έκθεση σε VURακτινοβολίαπροκαλεί

καταστολή των λειτουργιών του ανοσοποιητικού συστήματος με συνέπεια επανεργοποίηση (π.χ. του ιού απλού έρπητα) φλεγμονών

Τα μάτια και το δέρμα αποτελούν τα όργανα που υφίστανται την μεγαλύτερη έκθεση, βλάβες από τον ήλιο.

Είναι βέβαια και τα νύχια, μαλλιά λιγότερο σημαντικά από ιατρική άποψη.

Η υπεριώδης ακτινοβολία Β προκαλεί έγκαυμα δέρματος, διάφορες μορφές καρκίνου, ενώ η UVAεπιδρά στον υποδόριο ιστό, αλλάζει την δομή του κολλαγόνου, ινών ελαστίνης δέρματος, επιτυγχύνοντας έτσι την γήρανσή του.

ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ ΤΩΝ ΕΓΚΑΥΜΑΤΩΝ ΤΟΥ ΗΛΙΟΥ ΕΙΝΑΙ ΑΘΡΟΙΣΤΙΚΕΣ

Η ΥΠΕΡΙΩΔΗΣ ακτινοβολία ΕΠΙΔΡΑ στο DNAτων κυττάρων προκαλώντας βλάβες και αναδιάταξη αυτών με τελική κατάληξη εμφάνιση ΜΕΤΑΛΛΑΞΕΩΝ.

Πρέπει να σημειωθεί ότι η ικανότητα του ανθρώπινου οργανισμού να προστατεύεται και να αποκαθιστά τις βλάβες που προκαλούνται από την υπεριώδη ακτινοβολία εμφανίζει σταδιακή μείωση κατά την διάρκεια της ζωής τους.

ΔΕΙΚΤΗΣ UV : Ο δείκτης αυτός αποτελεί ένα απλό διεθνές μέσο έκφρασης της επικινδυνότητας της ηλιακής υπεριώδους ακτινοβολίας.

ΤΙΜΗ UVστην Ελλάδα μέχρι 10→11.

Όσο ο ήλιος πλησιάζει στον ορίζοντα, τόσο μειώνονται οι τιμές UV και επόμενος κίνδυνος απότην υπέρυθρη ακτινοβολία.

ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΟΥΣ ΓΙΑ ΗΛΙΟΘΕΡΑΠΕΙΑ

Φωτοαλλεργική αντίδραση

Κρέμες ξυρίσματος

Σουλφαναμίδες σε διάφορες μορφές

Επεκτείνονται και στα μέρη ακόμα που δεν εκτίθενται στον ήλιο

Φωτοτοξική αντίδραση

Η κύρια διαφορά μεταξύ φωτοαλλεργικής και φωτοτοξικής αντίδρασης είναι ότι η πρώτη εμφανίζεται μετά από προηγηθείσα έκθεση στον ήλιο

Τελειώνοντας πρέπει να αναφερθεί ότι το μαύρισμα (από τον βαθμό του οποίου κρίνεται και η επιτυχία των θερινών διακοπών μας!!). αποτελεί αμυντική αντίδραση του δέρματος στην ακτινοβολία.

ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΗΛΙΑΚΗ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ

Ρούχα > χαλαρά ανοικτόχρωμα κυρίως σε άτομα με δέρμα ανοικτόχρωμο τα ρούχα να καλύπτουν όλο το σώμα. Στα μέρη του σώματος χωρίς ρούχα συνιστάται χρήση αντιηλιακού (φίλτρο ακτινοβολίες, UVA, UVB)

Καπέλα > με γείσο για προστασία ματιών, αυτιών, προσώπου πίσω μέρος λαιμού (ειδικά οι φαλακροί)

Γυαλιά ηλίου > φίλτρα να έχουν για UVB-UVΑ. Γυαλιά που προσφέρουν 90-100% προστασία από αυτή. Ειδικά τα παιδιά εμφανίζουν (μεγαλύτερη διαπερατότητα υπεριώδους ακτινοβολίας στα μάτια τους.

Το τεχνικό μαύρισμα δηλαδή το Solariumπρέπει να αποφεύγεται.

Υπάρχουν ορισμένα φάρμακα πολλά κοινής χρήσης που όταν λαμβάνονται μπορεί να προκαλέσουν «ερυθήματα δέρματος» όταν το άτομο που τα χρησιμοποιεί εκτίθεται στο ηλιακό φώς.

Αντιβιοτικά

Τετρακυκλίνες -  αμιοδαρόνη (γκρί κυανό χρώμα) – κινολόνες – κινιδίνη – σουλφαναμίδη – captopril (ΑΜΕΑ) - εναλαπρίλη

ΜΣΑΦ

Μη στεροειδή αντιφλεγμονώδη φάρμακα

-       Ibuprofen

-       Ketoprofen

-       Naproxen

-       Celecoxib

Διουρητικά φάρμακα

-       Furosemide (το πολύ λαοφιλές Lasix)

-       Bumetamide

-       Υδροχλωροθειαζίδη

Ρετινοειδή φάρμακα

 

Υπογλυκαιμικά φάρμακα

-       Σουλφονυλουρίες

Νευροληπτικά φάρμακα

Αντιηλιακά σκευάσματα, κρέμες που περιέχουν ΠΑΒΟ - Βενζοψανόνη

ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ

Για να εκμεταλλευθούμε τον ήλιο που μας προσφέρει τόσα ωφέλιμα πράγματα η εφαρμογή ορισμένων μέτρων θα οδηγήσει στην καλύτερη και χωρίς προβλήματα διάρκεια των καλοκαιρινών διακοπών.

Αυτά είναι :

  1. Ηλιοθεραπεία διάρκειας 10 – 15 λεπτών
  2. Χρήση αντιηλιακού πριν από την ηλιοθεραπεία και μετά από κάθε κολύμβηση.
  3. Κατάλληλη ενδυμασία.
  4. Γυαλιά ηλίου.
  5. Καλύτερη ώρα ηλιοθεραπείας 8-12 το πρωϊ και 5-8 απόγευμα.
  6. Άφθονη κατανάλωση υγρών.

ΚΑΛΟ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ!!!!

Dr. ΝΙΚΟΣ ΚΑΛΛΙΑΚΜΑΝΗΣ

Ref. : - Merck Man 19th ed.

-       5 Min Cons.

-       Tabeis λεξικό